ส่วนที่ 2 ทำไมต้องประชาธิปไตย?

ประชาธิปไตยมาจากภาษากรีก แปลว่าประชาชนเป็นใหญ่ ระบอบประชาธิปไตยเป็นรูปแบบการปกครองที่ประชาชนทุกคนเป็นผู้ใช้อำนาจและมีหน้าที่ที่ตนต้องรับผิดชอบ ไม่ว่าจะเป็นโดยตรง หรือโดยผ่านตัวแทนที่ได้รับเลือกจากประชาชนอย่างเสรี

หลักการพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตย

สิทธิมนุษยชน

มนุษย์ทุกคนเกิดมาเท่าเทียมกัน สิทธิมนุษยชนให้อำนาจประชาชนได้ใช้ชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรี รัฐบาลไม่ใช่ผู้ที่มอบสิทธิดังกล่าว แต่เป็นผู้ที่ต้องคุ้มครองสิทธินั้น ผู้มีสิทธิได้รับการคุ้มครองรวมถึง เด็ก คนพิการ คนแก่ คนชายขอบ และคนเล็ก คนน้อยทั่วไป

สิทธิ เสรีภาพ

ประกอบด้วย

• o สิทธิที่รัฐต้องจัดให้ เป็นสิทธิที่บอกว่ารัฐต้องทำอะไรบ้าง รวมทั้งบอกประชาชนว่าพวกเขามีสิทธิอะไรบ้าง "สิทธิ" ดังกล่าวอาจครอบคลุมทั้งสิทธิด้านสังคม เศรษฐกิจและวัฒนธรรม ซึ่งอยู่ในรูปแบบของการรับประกันของรัฐเช่น รัฐรับประกันการให้การศึกษาในระดับประถมและมัธยมสำหรับเด็กหญิงและชาย หรือการรับประกัน"ความเป็นอยู่ที่ดี" ให้กับประชาชนที่เกษียณอายุ หรือการรับประกันการมีงานทำ และการรับประกันสุขภาพให้กับประชาชนทุกคน
• o สิทธิที่จะมีส่วนร่วมใช้ประโยชน์ จัดสรร รักษา ปกป้อง ทรัพยากรชุมชน เช่น การใช้อวนตาห่างจับสัตว์น้ำ เก็บของป่า หรือ อยู่ร่วมกับป่าชุมชน โดยสามารถฟ้องร้องต่อรัฐเมื่อมีการละเมิดสิทธิทรัพยากรของชุมชน
• o ในระบอบประชาธิปไตย หนึ่งในหน้าที่หลักคือการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนพื้นฐาน เช่นเสรีภาพในการพูด และการนับถือศาสนา สิทธิในการได้รับความคุ้มครองอย่างเท่าเทียมกันภายใต้กฎหมาย นอกจากนี้ยังครอบคลุมถึงการคุ้มครองโอกาสของประชาชนในการจัดตั้งองค์กรและเข้าร่วมกิจกรรมทางการเมือง เศรษฐกิจและวัฒนธรรมของสังคมอย่างเต็มที่ด้วย
• o ในระบอบประชาธิปไตยหากประชาชนไม่พอใจในผู้นำ ก็สามารถจัดการประท้วงอย่างสันติเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง หรือเมื่อมีการเลือกตั้งก็มีสิทธิออกเสียงไม่เลือกตั้งผู้นำคนเดิมได้ การเดินขบวนเป็นสนามทดสอบในระบอบประชาธิปไตย ดังนั้นสิทธิในการชุมนุมอย่างสงบจึงเป็นสิ่งจำเป็นและมีบทบาทสำคัญ

ความเสมอภาค

หรือสิทธิเสมอภาคตามกฎหมาย คือการคุ้มครองที่เท่าเทียมกันตามกฎหมาย ไม่ว่าใครจะร่ำรวยหรือยากจน เป็นหญิงหรือชาย เชื้อชาติเผ่าพันธุ์ ศาสนาใด เป็นมิตรทางการเมืองกับรัฐ หรือเป็นฝ่ายตรงข้าม ล้วนแต่มีความเสมอภาคที่จะได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย

หน้าที่ของประชาชนในระบอบประชาธิปไตย

• - ประชาชนในระบอบประชาธิปไตยไม่เพียงจะมีสิทธิเท่านั้น หากยังมีหน้าที่ในการเข้ามามีส่วนร่วมในระบบการเมือง
• - ระบอบประชาธิปไตยต้องการอะไรจากประชาชนมากกว่าการไปเลือกตั้งอย่างสม่ำเสมอ ระบอบประชาธิปไตยต้องการทั้งเวลาและความใส่ใจจากประชาชนส่วนใหญ่
• - คำพูดที่ติดปากในสังคมเสรีคือ ประชาชนเป็นอย่างไร รัฐบาลก็เป็นอย่างนั้น เพื่อให้ระบอบประชาธิปไตยประสบความสำเร็จ ประชาชนต้องแสดงออกด้วย ไม่ใช่นิ่งเฉย เพราะประชาชนทราบดีว่าความสำเร็จ หรือความล้มเหลวของรัฐบาลนั้นเป็นความรับผิดชอบของประชาชนนั่นเอง ไม่ใช่ของผู้ใด ในทางกลับกันเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องทราบดีว่าประชาชนทุกคนต้องได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกัน และต้องไม่มีการฉ้อราษฎร์

บังหลวงเกิดขึ้นในระบอบประชาธิปไตย ดังนั้นประชาชนจึงไม่ควรยอมรับคำพูดที่ว่า "โกงก็ได้ แต่ขอให้มีผลงาน" การตรวจสอบการทำงานของรัฐบาล และเจ้าหน้าที่รัฐเป็นหน้าที่ของทุกคน

การเลือกตั้งที่เสรีและยุติธรรม

• - การเลือกตั้งที่เสรีและยุติธรรมเพิ่มโอกาสการถ่ายโอนอำนาจการปกครองอย่างสันติ เพราะจะเป็นประหนึ่งหลักประกันที่ช่วยให้ผู้ที่พ่ายแพ้การเลือกตั้งยอมรับผลของการเลือกตั้งและยอมถ่ายโอนอำนาจไปสู่รัฐบาลใหม่อย่างราบรื่น
• - การเลือกตั้งที่เสรีและยุติธรรมเปิดโอกาสให้ประชาชนที่อาศัยอยู่ในระบอบประชาธิปไตย สามารถกำหนดรูปแบบของรัฐบาล และทิศทางนโยบายในอนาคตของรัฐบาลของประเทศของตน
• - การถือเสียงข้างมากเป็นเกณฑ์ในการเลือกตั้ง เป็นวิธีการในการจัดตั้งรัฐบาล และเป็นหลักในการตัดสินประเด็นสาธารณะต่างๆ แต่ไม่ใช่เป็นเหตุผลของการกีดกันเสียงข้างน้อย ไม่ว่าจะเป็นเพราะชาติพันธุ์ ความเชื่อทางศาสนา ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ ระดับรายได้ รัฐบาลหรือเสียงส่วนใหญ่ ที่มาจากการเลือกตั้งหรือการแต่งตั้งก็ตามไม่สามารถลิดรอนสิทธิดังกล่าวได้

ความสัมพันธ์ระหว่าง "ผู้แทน" และ "ผู้เลือกตั้ง"

- รัฐบาลประชาธิปไตยแตกต่างจากรัฐบาลเผด็จการตรงที่รัฐบาลประชาธิปไตยดำรงอยู่เพื่อ

รับใช้ประชาชน และประชาชนในระบอบประชาธิปไตยเองก็ยินยอมที่จะปฏิบัติตามกฎ

และหน้าที่ที่ใช้ปกครองตน

- ผู้นำของรัฐบาลประชาธิปไตยปกครองประเทศโดยได้รับความเห็นชอบจากประชาชนของ

ตน ผู้นำเหล่านี้มิได้มีอำนาจเพียงเพราะว่าพวกเขาควบคุมกองทัพ หรือความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่เป็นเพราะพวกเขาเคารพขอบเขตอำนาจของพวกเขาที่ได้รับมอบจากประชาชนในการเลือกตั้งที่เสรีและเป็นธรรม

• - สมาชิกรัฐสภาที่มาจากการเลือกตั้งในระบอบประชาธิปไตยมีหน้าที่ต้องรับใช้ประชาชนใน

ฐานะ "ผู้แทน" ที่ประชาชนเลือกตั้งเข้าไป ประชาชนกลุ่มต่างๆ ต้องการ "ผู้แทน" ช่วยปกป้องดูแลสิทธิประโยชน์ของตน เช่น ผู้แทนกลุ่มเกษตรกร กลุ่มประมง กลุ่มผู้ใช้แรงงาน กลุ่มผู้ค้ารายย่อย กลุ่มสตรีและเด็ก

ความรับผิดชอบของรัฐ

• - ความรับผิดชอบของรัฐหมายความว่าเจ้าหน้าที่ของรัฐ ไม่ว่าจะมาจากการเลือกตั้งหรือไม่ก็ตาม มีหน้าที่ต้องอธิบายการตัดสินใจและการกระทำของตนต่อประชาชน
• - กลไกทางกฎหมายที่จะทำให้เจ้าหน้าที่ของรัฐต้องมีความรับผิดชอบรวมถึง
• o กฎหมายว่าด้วยจริยธรรมและจรรยาบรรณสำหรับเจ้าหน้าที่ของรัฐ ซึ่งระบุถึงการปฏิบัติหน้าที่อันผิดจริยธรรมที่ไม่สามารถยอมรับได้
• o กฎหมายว่าด้วยผลประโยชน์ทับซ้อนและการเปิดเผยข้อมูลทางการเงิน ซึ่งกำหนดให้เจ้าหน้าที่ของรัฐต้องเปิดเผยที่มาของรายได้และทรัพย์สิน เพื่อที่ประชาชนจะสามารถประเมินได้ว่าผลประโยชน์ทางการเงินอาจมีอิทธิพลต่อ

เจ้าหน้าที่ของรัฐเหล่านั้น

• o "กฎหมายเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร" เปิดโอกาสให้สื่อและประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลที่เป็นบันทึกและเอกสารประกอบการประชุมของเจ้าหน้าที่ของรัฐได้
• o ข้อกำหนดเรื่องการมีส่วนร่วมของประชาชน กำหนดให้ในการตัดสินใจของรัฐบางประเภทนั้นต้องให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม
• o การตรวจสอบโดยฝ่ายตุลาการ เปิดโอกาสให้ฝ่ายตุลาการมีอำนาจในการทบทวนการตัดสินใจและการกระทำของเจ้าหน้าที่ของรัฐ และหน่วยงานของรัฐ

หลักนิติธรรม

• - หลักนิติธรรมหมายความว่าไม่มีบุคคลใด หรือประชาชนคนใดอยู่เหนือกฎหมาย รัฐบาลในระบอบประชาธิปไตยใช้อำนาจของตนผ่านทางกฎหมายและต้องอยู่ภายใต้กฎหมายเช่นกัน

เสรีภาพของสื่อ

- ในระบอบประชาธิปไตยนั้น สื่อควรดำเนินการโดยอิสระจากการควบคุมของรัฐบาล

สื่อที่มีความเสรีทำให้ประชาชนได้รับข่าวสาร ทำให้ผู้นำประเทศต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของตน และยังเป็นเวทีแสดงความคิดเห็นในเรื่องที่เป็นปัญหาทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับชาติ

• - ในระบอบประชาธิปไตย รัฐบาลต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง ดังนั้นประชาชนจึงคาดหวังว่ารัฐจะแจ้งผลการตัดสินใจใดๆให้ตนทราบ และสื่อก็ช่วยอำนวยความสะดวกให้กับ "สิทธิในการรับรู้ข่าวสาร" โดยทำหน้าที่เสมือนสุนัขเฝ้าบ้าน ช่วยให้ประชาชนสามารถควบคุมรัฐให้ทำงานอย่างโปร่งใสได้ รวมทั้งยังสามารถตั้งคำถามต่อนโยบายของรัฐได้ รัฐบาลประชาธิปไตยให้สิทธิแก่สื่อในการเข้าถึงการประชุมและเอกสารของรัฐ โดยรัฐจะไม่กำหนดกฎเกณฑ์ไว้ล่วงหน้าว่าสื่อจะพูดหรือเขียนอะไรได้บ้าง
• - ตัวสื่อเองก็ต้องทำงานอย่างมีความรับผิดชอบเช่นกัน และต้องตอบคำร้องเรียนเกี่ยวกับการรายงานข่าวของตนซึ่งมีผู้ร้องเรียนผ่านทางสมาคมวิชาชีพ คณะกรรมาธิการสื่อ และผู้ตรวจสอบในองค์กรของตน รวมทั้งต้องรับผิดชอบต่อการเสนอข่าวของตน

สังคมประชาธิปไตยต้องยอมรับความแตกต่าง

• - สังคมในระบอบประชาธิปไตยเป็นสังคมที่ยอมรับในความแตกต่าง ประชาชนต้องมีความอดกลั้นต่อผู้มีทัศนะตรงข้าม ในระบอบประชาธิปไตยนั้น การจะได้มาซึ่งฉันทามติต้องอาศัยการประนีประนอม และบางครั้งก็ไม่ได้มาเสมอไป
• - ในระบอบประชาธิปไตยนั้น การคุ้มครองสิทธิของคนส่วนน้อยเพื่อรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ธรรมเนียมปฏิบัติทางสังคม ความรู้สึกผิดชอบของแต่ละบุคคล และกิจกรรมทางศาสนา ถือเป็นหนึ่งในภารกิจหลัก

ระบอบประชาธิปไตยมีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด รัฐธรรมนูญกำหนดวัตถุประสงค์และเป้าหมายร่วมกันของสังคม มีพื้นฐานอยู่บนอุดมการณ์เรื่องเสรีภาพส่วนบุคคล สิทธิของชุมชน และสวัสดิภาพร่วมกันของประชาชน และที่สำคัญรัฐธรรมนูญให้กรอบสำหรับการใช้อำนาจรัฐ และกลไกในการใช้อำนาจ เพื่อเป็นหลักประกันว่าประชาชนจะได้มาซึ่งรัฐบาลที่ดี