โครงการเวทีรับฟังข้อเสนอแนะของภาคประชาชนและภาควิชาการในการจัดการปัญหาความไร้สถานะและสิทธิของบุคคลในประเทศไทย
(๑๐ กันยายน – ๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๐)
-----------------------
ผู้รับผิดชอบโครงการ
-----------------------
คณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาปัญหาและแนวทางแก้ไขการไร้สถานะทางกฎหมาย
และสิทธิของบุคคลในประเทศไทย สภานิติบัญญัติแห่งชาติ
---------------------------
ผู้ร่วมรับผิดชอบโครงการ
---------------------------
๑. สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
๒. โครงการศึกษาการปรากฏตัวของคนไร้รัฐคนไร้สัญชาติในสังคมไทย
คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
๓. มูลนิธิสร้างสรรค์เด็ก
๔. มูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา
๕. มูลนิธิกระจกเงา
-------------
วัตถุประสงค์
--------------
๑. เปิดพื้นที่ในสภานิติบัญญัติแห่งชาติให้คนไร้สถานะทางกฎหมายในประเทศไทยได้บอกกล่าวถึงปัญหาของตนเอง
๒. เปิดพื้นที่ในสภานิติบัญญัติแห่งชาติให้ภาคประชาชนและภาควิชาการที่ดูแลคนไร้สถานะได้เสนอแนะต่อทุกภาคส่วนของสังคม
๓. เปิดพื้นที่ในสภานิติบัญญัติแห่งชาติให้ภาคราชการและภาคการเมืองที่เกี่ยวข้องได้ทำความเข้าใจและแลกเปลี่ยนกับภาคประชาชนและภาควิชาการ
๔. องคาพยพของสภานิติบัญญัติแห่งชาติได้มีโอกาสทดสอบถึงความเป็นไปได้ในการจัดการสถานการณ์เกี่ยวกับคนไร้สถานะทางกฎหมายในประเทศไทย โดยกฎหมายทางกฎหมายและนโยบายที่มีอยู่ และตระหนักในความเหมาะสมและความจำเป็นที่จะเสนอแก้กฎหมายและนโยบายที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ตลอดจนการเสนอแนะมาตรการเพื่อแก้ปัญหาความไม่มีประสิทธิผลของกฎหมายและนโยบายดังกล่าว
-------------
ประโยชน์
--------------
๑. “เกิดเปิดพื้นที่สาธารณะในสภานิติบัญญัติแห่งชาติ” เพื่อศึกษาปัญหาคนไร้สถานะทางกฎหมายในประเทศไทยร่วมกันระหว่างคนจากทุกภาคส่วนของสังคม
๒. “เกิดความเข้าใจร่วมกัน” ระหว่างเจ้าของปัญหา ภาคราชการ ภาคการเมือง ภาคประชาชน และภาควิชาการ ที่ทำงานเกี่ยวข้องกับคนไร้สถานะทางกฎหมายฯ
๓. “เกิดความตระหนักรู้” ในความเป็นไปได้ในการจัดการสถานการณ์เกี่ยวกับคนไร้สถานะทางกฎหมายในประเทศไทย โดยกฎหมายทางกฎหมายและนโยบายที่มีอยู่ และตระหนักในความเหมาะสมและความจำเป็นที่จะเสนอแก้กฎหมายและนโยบายที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ตลอดจนการเสนอแนะมาตรการเพื่อแก้ปัญหาความไม่มีประสิทธิผลของกฎหมายและนโยบายดังกล่าว
๔. “เกิดแนวคิดและข้อเสนอแนะ” ในการปฏิรูปกฎหมายและนโยบายเกี่ยวกับคนไร้สถานะทางกฎหมายในประเทศไทย
--------------------------------------
ประเด็นที่สำคัญในการเสวนาในเวที
--------------------------------------
๑. อะไรคือความเป็นไปได้ในการแก้ปัญหาความไร้สถานะทางกฎหมายของมนุษย์ในสังคมไทยในแต่ละสถานการณ์ ?
๒. เกิดสถานการณ์การละเมิดหรือการเข้าไม่ถึงสิทธิมนุษยชนของคนไร้สถานะทางกฎหมายดังกล่าวหรือไม่ ?
๓. มีกฎหมายและนโยบายของรัฐไทยเพื่อจัดการปัญหาความไร้สถานะทางกฎหมายให้แก่คนไร้สถานะฯ ที่ยกขึ้นมาเสวนาแต่ละครั้งหรือยัง ? กฎหมายและนโยบายนั้นขัดต่อหลักสิทธิมนุษยชนและมนุษยธรรมหรือไม่ ? กฎหมายและนโยบายนั้นมีประสิทธิผลหรือไม่ ? ซึ่งประเด็นนี้ก็จะนำไปสู่การตรวจสอบความเหมาะสม ความถูกต้อง และประสิทธิผลของยุทธศาสตร์เพื่อการจัดการสถานะและสิทธิของบุคคลตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๔๘
๔. ร่างกฎหมายที่เสนอโดย กมธ.ศึกษาปัญหาคนไร้สถานะฯ ได้เสนอการแก้ไขปัญหาของคนไร้สถานะฯ หรือไม่ ? และอย่างไร ?
---------------------------
กระบวนการเสวนาในเวที
---------------------------
๑. สนช. กล่าวเปิดเวทีชี้แจงวัตถุประสงค์ของเวที
๒. ภาคประชาชนและภาควิชาการนำเสนอ
๓. ภาคราชการและภาคการเมืองแลกเปลี่ยน
๔. เสวนาทั่วไป
๕. สรุปการเสวนาเพื่อบันทึกในรายงานเสนอที่ประชุม สนช.
-----------------------------
รายละเอียดของแต่ละเวที
-----------------------------------------------------------
เวทีที่ ๑ : คนไทยพลัดถิ่น (๑๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๕๐)
-----------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย ท่านเตือนใจ ดีเทศน์ ประธานกรรมาธิการฯ
เสนอแนวคิดโดย
๑. นางสาวสาวิตรี จันทร นักศึกษามหาวิทยาลัยรามแหงเชื้อสายไทยแต่ตกเป็นคนไร้สัญชาติ
๒. นายสุทิน กิ่งแก้ว คนไทยเชื้อสายไทยจากตะนาวศรี
๓. นายภควินท์ แสงคง เครือข่ายการแก้ปัญหาคืนสัญชาติคนไทย
๔. นายเอกชัย ปิ่นแก้ว สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
๕. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๖. ผู้แทนของกรมการปกครอง
ดำเนินการเสวนาโดย นายวีรวัฒน์ ตันปิชาติ กรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
------------------------------------------------------
เวทีที่ ๒ : คนมอแกน (๑๗ กันยายน พ.ศ.๒๕๕๐)
------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย รศ.ดร.สุริชัย หวั่นแก้ว กรรมาธิการฯ
เสนอแนวคิดโดย
๑. นายสิดิษ ประมงกิจ คนมอแกนไร้สัญชาติซึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่ที่เกาะเหลา
๒. นายนิรันดร์ หยังปาน คนอุรักลาโ๊ว๊ยสัญชาติไทยซึ่งตั้งบ้านเรือนอยู่ที่หาดราไวย์ จังหวัดภูเก็ต
๓. นายก้อง กล้าทะเล คนมอแกลนไร้สัญชาติ แห่งบ้านทุ่งหว้า จังหวัดพังงา
๔. นายณัฐพล สิงห์เถื่อน หัวหน้าโครงการพัฒนาสถานะภาพและพิทักษ์สิทธิเด็กไร้รัฐและไร้สัญชาติในภาวะยากลำบาก ในพื้นที่ประสบภัยสึนามิ มูลนิธิกระจกเงา
๕. อาจารย์รัชนี ธงไชย ครูใหญ่โรงเรียนหมู่บ้านเด็ก-มูลนิธิเด็ก
๖. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๗. ผู้แทนของกรมการปกครอง
ดำเนินการเสวนาโดย อาจารย์ นฤมล อรุโณทัย กรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
-----------------------------------------------------------
เวทีที่ ๓ : คนไร้รากเหง้า (๒๔ กันยายน พ.ศ.๒๕๕๐)
-----------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย ท่านวัลลภ ตังคณานุรักษ์ กรรมาธิการฯ (รอการยืนยัน)
เสนอแนวคิดโดย
๑. นางสาวฮงผิง ยิว คนไร้สัญชาติเพราะตกเป็นคนไร้รากเหง้าเนื่องจากถูกทอดทิ้งจากบุพการี
๒. นายสันติพงษ์ มูลฟอง ผู้อำนวยการศูนย์พัฒนาเครือข่ายเด็กและชุมชน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
๓. อาจารย์รัชนี ธงไชย ครูใหญ่โรงเรียนหมู่บ้านเด็ก-มูลนิธิเด็ก
๔. รศ.ดร.สมพงษ์ จิตระดับ นักวิชาการที่ทำงานกับเด็กไร้รากเหง้า
๕. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๖. ผู้แทนของกรมการปกครอง
๗. ผู้แทนกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
ดำเนินการเสวนาโดย นางยินดี ห้วยหงส์ทอง กรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
------------------------------------------------------------------
เวทีที่ ๔ : คนไร้เอกสารพิสูจน์ตน (๑ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๕๐)
------------------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย ท่านศาสตราจารย์ มีชัย ฤชุพันธ์ ประธาน สนช. (รอการยืนยัน)
เสนอแนวคิดโดย
๑. นายกิตติพงศ์ ศิลปะวงศ์เจริญ วิศวกรไร้รัฐแห่งมหาวิทยาลัยขอนแก่น (รอการยืนยัน)
๒. นายเขมชาติ ศักดิ์สกุลมงคล เจ้าหน้าที่องค์กรยุติธรรมนานาชาติ
๓. นายสรรพสิทธิ์ คุมพ์ประพันธ์ ผู้อำนวยการมูลนิธิศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็ก (ศพด.)
๔. นางสาวดรุณี ไพศาลพาณิชย์กุล ผู้ประสานงานโครงการ Stateless Watch
๕. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๖. ผู้แทนของกรมการปกครอง
ดำเนินการเสวนาโดย นางสาวชลฤทัย แก้วรุ่งเรือง อนุกรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
--------------------------------------------------------------------------------------------
เรื่องที่ ๕ : คนไร้รัฐคนไร้สัญชาติในสถาบันการศึกษาไทย (๘ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๕๐)
--------------------------------------------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย อาจารย์มุกดา อินต๊ะสาร กรรมาธิการฯ (รอการยืนยัน)
เสนอแนวคิดโดย
๑. นางสาวอ่อนแก้ว กุลทวี บัณฑิตไร้รัฐซึ่งอาศัยอยู่ที่จังหวัดสงขลา (รอการยืนยัน)
๒. นายมงคล เอี่ยมวิไล บัณฑิตไร้สัญชาติเชื้อสายไทยซึ่งอาศัยอยู่ที่จังหวัดตราด (รอการยืนยัน)
๓. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๔. ผู้แทนของกรมการปกครอง
๕. ผู้แทนกระทรวงศึกษา
๖. ผู้แทนกระทรวงแรงงานฯ
ดำเนินการเสวนาโดย อาจารย์วรรณทนี รุ่งเรืองสภากุล กรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
-------------------------------------------------------
เวทีที่ ๖ : คนชาติัพันธ์ (๑๕ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๕๐)
-------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย รศ.ดร.สุริชัย หวั่นแก้ว กรรมาธิการฯ
เสนอแนวคิดโดย
๑. นายไกรสิทธิ์ สิทธิโชดก นายกสมาคมคนอาข่า
๒. นายอาทิตย์ ทวีอภิรดีภิญโญ ผู้แทนสมาคมจีนยูนาน
๓. อาจารย์ชูพินิจ เกษมณี อาจารย์ประจำคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (รอการยืนยัน)
๔. นางจุฑามาศ ราชประสิทธิ์ มูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (รอการยืนยัน)
๕. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๖. ผู้แทนของกรมการปกครอง
ดำเนินการเสวนาโดย นายสุรพงษ์ กองจันทึก กรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
---------------------------------------------------------
เวทีที่ ๗ : คนบนพื้นที่สูง (๒๖ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๕๐)
---------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย ท่านเตือนใจ ดีเทศน์ ประธานกรรมาธิการฯ
เสนอแนวคิดโดย
๑. นายใสแดง แก้วธรรม เจ้าหน้าที่คลีนิคกฎหมายแม่อาย ภายใต้ความร่วมมือระหว่าง UNICEF และ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพายัพ (รอการยืนยัน)
๒. นายจอบิ คนสัญชาติไทยแห่งอำเภอแก่งกระจานซึ่งเคยตกเป็นคนไร้รัฐและคนไร้สัญชาติ (รอการยืนยัน)
๓. นายวุฒิ บุญเลิศ ประชาคมสวนผึ้ง (รอการยืนยัน)
๔. นายวิวัฒน์ ตามี่ ศูนย์ปฏิบัติการร่วมเพื่อแก้ไขปัญหาประชาชนบนพื้นที่สูง (ศปส.) (รอการยืนยัน)
๕. นายสมชาย หอมลออ เลขาธิการมูลนิธิผสานวัฒนธรรม (รอการยืนยัน)
๖. ผศ.สมชาย ปรีชาศิลปกุล คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
๗. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๘. ผู้แทนของกรมการปกครอง
ดำเนินการเสวนาโดย นายสมชาติ พิพัฒน์ธราดล อนุกรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
-------------------------------------------------------
เวทีที่ ๘ : คนชายแดน (๒๙ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๕๐)
-------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย ท่านเตือนใจ ดีเทศน์ ประธานกรรมาธิการฯ
เสนอแนวคิดโดย
๑. นางบัวจันทร์ บุญยง คนสัญชาติไทยที่ตกเป็นไร้สัญชาติและถือบัตรลาวอพยพ (รอการยืนยัน)
๒. นายกิสัน นานนคร คนถือบัตรลาวอพยพจากจังหวัดอุบลราชธานี (รอการยืนยัน)
๓. นายพยุงศักดิ์ คชสวัสดิ์ โครงการสำรวจและพัฒนาสถานภาพเด็กไร้รัฐและไร้สัญชาติ จังหวัดอุบลราชธานี
๔. รศ.ณรงค์ ใจหาญ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (รอการยืนยัน)
๕. นางสาวอัจฉรา สุทธิสุนทรินทร์ มูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (รอการยืนยัน)
๖. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๗. ผู้แทนของกรมการปกครอง
ดำเนินการเสวนาโดย นายกฤษฎา ยาสมุทร อนุกรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
-----------------------------------------------------------------------------
เวทีที่ ๙ : คนงานต่างด้าวไร้รัฐไร้สัญชาติ (๕ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๐)
------------------------------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย ท่านสมชาย แสวงการ กรรมาธิการฯ (รอการยืนยัน)
เสนอแนวคิดโดย
๑. ผู้แทนคนงานที่ประสบปัญหาความไร้สถานะทางกฎหมาย
๒. รศ.ดร.กฤตยา อาชวนิืจกุล มหาวิทยาลัยมหิดล (รอการยืนยัน)
๓. นายอดิศร เกิดมงคล IRC (รอการยืนยัน)
๔. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๕. ผู้แทนของกรมการปกครอง
๖. ผู้แทนกระทรวงสาธารณสุข
๗. ผู้แทนกระทรวงแรงงาน
ดำเนินการเสวนาโดย นายมานะ งามเนตร อนุกรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
---------------------------------------------------------------------
เวทีที่ ๑๐ : คนหนีภัยความตาย (๑๒ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๐)
---------------------------------------------------------------------
เปิดเวทีโดย รศ.ดร.สุริชัย หวั่นแก้ว กรรมาธิการฯ
เสนอแนวคิดโดย
๑. อาจารย์อายุ นามเทพ คนไร้รัฐ เพราะหนีภัยความตายจากพม่าเข้ามาในประเทศไทย (รอการยืนยัน)
๒. ศ.วิฑิต มันตราภรณ์ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย (รอการยืนยัน)
๓. นายวีรวิชญ์ เธียรชัยนันท์ UNHCR (รอการยืนยัน)
๔. นายกานต์ เสริมชัยวงศ์ อนุกรรมการด้านชาติพันธุ์ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (รอการยืนยัน)
๕. ผู้แทนของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
๖. ผู้แทนของกรมการปกครอง
๗. ผู้แทนกระทรวงสาธารณสุข
๘. ผู้แทนกระทรวงแรงงาน
ดำเนินการเสวนาโดย นายฉัตรชัย บางชวด อนุกรรมาธิการฯ
สรุปผลการเสวนา โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร กรรมาธิการฯ
และนายวีนัส สีสุข อนุกรรมาธิการฯ
----------------------------------------------------------------------------------